مرتضى مطهرى
533
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
مقدمه يكى از مسائلى كه در فلسفه مورد بررسى قرار مىگيرد و همواره مورد توجه فلاسفهء جهان بوده اين است كه : « آيا نظام موجودات جهان نظامى ضرورى و وجوبى است يا نه ؟ » يعنى آيا آنچه در اين جهان موجود مىشود و مرتبهاى از مراتب هستى را اشغال مىكند موجود شدنش خلاف ناپذير و جبرى و به حكم ضرورت است يا آنكه ضرورت و وجوبى در كار نيست و هيچ گونه امتناعى ندارد كه آنچه در ظرفى از ظروف يا مرتبهاى از مراتب ، موجود مىشود موجود نشود ؟ و اگر نظام موجودات نظامى وجوبى و ضرورى است اين ضرورت و وجوب از كجا ناشى شده است ؟ تحقيق در اينكه آيا نظام هستى نظام وجوبى است يا نه ، يك مبحث خاصى را كه مشتمل بر چندين مسأله است در فلسفه به وجود آورده كه به نام « مبحث موادّ سه گانهء عقلى » خوانده مىشود و در اطراف وجوب و امكان و امتناع گفتگو مىكند . در اطراف اين مواد سه گانهء عقلى از جنبههاى مختلف بحثهاى زيادى شده و قسمتهايى هم هست كه مفيد و مهم و قابل تحقيق است و ديده نشده است كه در اطراف آنها تحقيقى شده باشد . ولى با در نظر گرفتن وضع اين مقاله از بعضى قسمتها صرف نظر مىكنيم و به